Echtgenotes van twee van de Cuban Five: Dat Obama zijn handtekening eens zet waar hij ze moet zetten

Adriana en Olga

Twaalf jaar geleden stortte de hemel neer op Olga Salanueva en Adriana Pérez. Op 12 september 1998 werden hun mannen, samen met drie anderen, in de VS opgepakt terwijl ze terreuraanslagen aan het… voorkomen waren. De vijf zitten tot op de dag van vandaag nog steeds gevangen. Hun echtgenotes doen er alles aan om de zaak onder de aandacht te houden.

Adriana Pérez (links) en Olga Salanueva (rechts) blijven geloven in een doorbraak. “Momenteel zijn alle internationale voorwaarden gecreëerd opdat er op korte termijn een oplossing kan komen. En met kort, bedoelen we binnen een of twee jaar. Dat is kort voor ons, in vergelijking met de twaalf die gepasseerd zijn. Maar de hoop verliezen we nooit.” (Foto Katrien Demuynck)

Straffe madammen, in de Vlaamse showbizz wordt de term te pas en vooral te onpas gebruikt voor vrouwen die een liedje kunnen zingen of een programma presenteren. Op een winderige vrijdagnamiddag bevind ik mij in het gezelschap van twee dames die het predikaat ‘straffe madam’ wel iets meer verdienen. Het zijn Olga Salanueva en Adriana Pérez, echtgenotes van respectievelijk René González en Gerardo Hernández, twee van de Cuban Five. De kracht en de vastberadenheid waarmee deze vrouwen de strijd aangaan tegen het onrecht dat hen werd aangedaan, daar word je nederig van.

Misschien eerst nog even in herinnering brengen waar de Five het aan verdiend hebben om al meer dan twaalf jaar vast te zitten.

In het zuiden van Florida zijn groeperingen actief die de huidige Cubaanse regering willen omverwerpen. Het zijn groeperingen van Cubanen die nog gediend hebben onder de dictatuur van Batista, een regime dat verantwoordelijk is voor meer dan 20.000 doden op het Caraïbische eiland. Ze hebben er niet alleen trainingskampen en uitvalsbases, ze hebben ook enkele grote mediaconcerns in handen en bovendien krijgen ze geld toegeschoven van de Amerikaanse overheid. De VS beschouwen hen als democratische groeperingen die strijden voor hun vaderland, maar al jarenlang voeren zij aanvallen uit op Cuba en het Cubaanse volk.

Als je met iemand trouwt, dan wil je met die persoon samen zijn.

Je houdt van elkaar en je hebt plannen voor de toekomst… Maar wij,

wij hebben de mooiste jaren van ons leven zien passeren

“Cuba heeft geen andere optie dan mensen te laten infiltreren in die organisaties tot op het niveau waarop er beslissingen worden genomen om op tijd de info naar Cuba te kunnen sturen,” vertelt Olga. “Natuurlijk is dat zeer gevaarlijk, want het zijn eigenlijk moordenaarsbendes. Mijn man, bijvoorbeeld, is piloot. Hij kreeg de opdracht om te infiltreren in organisaties als Brothers to the Rescue en Democracia. Dat zijn twee organisaties die doen alsof ze humanitaire organisaties zijn. Ze beweren dat ze mensen redden die per boot uit Cuba wegvluchten en daarvoor dringen ze zelfs binnen in het Cubaanse luchtruim. Dat is natuurlijk maar naar de media toe, want in de praktijk hebben ze andere motieven. Ze verstoren de communicatie binnen in het Cubaanse luchtruim, ze strooien flyers uit en droppen zelfs wapens. Ze hebben zelfs de kustlijn al beschoten. Dat alles met als doel de maatschappij te destabiliseren. Daarom zijn de Vijf geïnfiltreerd in die groepen.”

En dat heeft resultaat opgeleverd ook. “Via hun tussenkomst zijn verschillende terreuraanslagen voorkomen,” voegt Adriana eraan toe. “Ze hebben, bijvoorbeeld, een aanslag op een olieraffinaderij verijdeld. Er waren ook aanslagen op til op vooraanstaande Cubaanse politici. Ze hebben de bewegingen van Orlando Bosch (topterrorist die vrij rondloopt in de VS en verantwoordelijk is voor de aanslag op een Cubaans lijnvliegtuig in 1976 waarbij 73 mensen stierven, n.v.d.r.) in kaart gebracht…”

Onze jongste dochter vroeg mij eens waarom we geen foto

hebben van ons vieren. Dat is eigenlijk een tol die ze ons

nooit gaan kunnen terugbetalen

En toch werden niet de terroristen opgepakt, maar de vijf infiltranten die de aanslagen net wilden voorkomen. En de Vijf, de Cuban Five, zoals ze overal genoemd worden, zitten twaalf jaar later nog steeds achter tralies. En niet in de minste omstandigheden ook. Alle vijf weten ze wat eenzame opsluiting betekent, alle vijf weten ze hoe een isoleercel er aan de binnenkant uitziet. En voor de echtgenoten van Olga en Adriana (en dus ook voor Olga en Adriana zelf) komt daar nog eens bij dat ze al jarenlang hun partner niet mogen zien. Adriana heeft Gerardo sinds zijn arrestatie niet meer gezien. Al tien keer werd haar een visum geweigerd. Olga woonde destijds met René in Miami. Twee jaar na de arrestatie werd ze de Verenigde Staten uitgezet en kreeg ze nooit meer de toelating om terug te keren en haar man te bezoeken. Olga en Adriana hebben het daar zeer moeilijk mee. “Als je met iemand trouwt, dan wil je met die persoon samen zijn. Je houdt van elkaar en je hebt plannen voor de toekomst… Maar wij, wij hebben de mooiste jaren van ons leven zien passeren,” vertelt Olga. “En dat wij elkaar zelfs niet meer kunnen zien, maakt de wonde nog dieper. Elkaars hand eens kunnen vasthouden of elkaar eens in de ogen kijken, dat geeft toch een beetje moed. Gewoon persoonlijk kunnen vertellen wie er allemaal aan onze kant staat, wat er allemaal gebeurt... Dat we zelfs dat niet kunnen is echt een oneindige onrechtvaardigheid.”Was de zaak in ‘98 gewoon opgelost, dan zouden we nu niet moeten praten over de pijn van kinderen die moeten opgroeien zonder hun vader, of de pijn van niet eens kinderen te kunnen hebben

Ook de kinderen van de Cuban Five hebben te lijden onder de gevangenschap van hun vader. Olga en haar man hebben er twee. Ze krijgt de tranen in de ogen als ze vertelt over het gemis van de vader van haar kinderen. “Onze oudste dochter was 14 jaar en de jongste vier maanden, toen we van hem gescheiden waren. Natuurlijk hebben zij zich niet kunnen ontwikkelen zoals andere kinderen. Beeld je eens in dat je als 14-jarige op een dag uit je bed gehaald wordt door twee zwaar bewapende mannen. Dat zou voor iedereen traumatisch zijn, laat staan voor een kind. Op een gegeven moment was onze oudste dochter op bezoek bij familie in Cuba en daar hoorde ze dat ze niet meer terug naar huis kon in de VS omdat haar moeder gedeporteerd was naar Cuba. Beseffen dat je ouders nooit kunnen samen zijn, dat heeft haar veel te snel volwassen gemaakt. Een kind van 14 heeft normaal gezien een of andere kalverliefde en speelt met vriendinnetjes… Als ouder zie je daarvan af. De jongste begreep het niet. Soms zag ze haar vader op tv of op een afbeelding op straat en toen zei ze: ‘Ik wil hem daar niet, ik wil dat hij mij komt ophalen van school.’ Later vroeg ze mij eens waarom we geen foto hebben van ons vieren. Dat is eigenlijk een tol die ze ons nooit gaan kunnen terugbetalen. Ook al laten ze hem morgen vrij, dan nog zitten we met dat litteken op onze herinnering.”

Voor Adriana liggen de zaken anders. Zij en Gerardo hebben geen kinderen, maar dat maakt het verdriet niet kleiner, integendeel. “Van de vijf zijn er twee die geen kinderen hebben, waaronder Gerardo en ikzelf. Dat zijn dromen die kapotgemaakt zijn. Natuurlijk, toen we het engagement opnamen om enkele jaren in het buitenland te gaan wonen, wisten we dat we niet direct aan kinderen konden beginnen. Fernando en Rosa (het andere kinderloze koppel, n.v.d.r.) zijn ondertussen te oud om nog aan kinderen te beginnen. Maar ook voor ons dringt de tijd. Als de zaak niet onmiddellijk opgelost wordt, zal het ook voor ons onmogelijk worden om nog kinderen te krijgen. En ook dat is een stuk van de straf die niet alleen aan de vijf wordt opgelegd, maar ook aan de families. Was de zaak in ‘98 gewoon opgelost, zoals logisch was geweest, dan zouden we nu niet moeten praten over de pijn van kinderen die moeten opgroeien zonder hun vader, of de pijn van niet eens kinderen te kunnen hebben.”

Eender welke beleidsvoerder uit een ander land

die Cuba bezoekt, krijgt gegarandeerd een ontmoeting

met ons, en die zal uit de eerste hand horen over

de zaak van de Vijf

Adriana houdt even de adem in. Olga neemt het van haar over. “We hebben ons best gedaan om de psychologische schade zo beperkt mogelijk te houden. Maar de tijd gaat moeten uitwijzen hoe het evolueert. Pas later zal blijken hoe de kinderen dit verwerkt hebben. We weten dat ze er dikwijls over zwijgen, net om ons, hun moeders te sparen. Wij, de mama’s die in feite voor mama en papa moeten spelen, wij doen er alles aan opdat ze gelukkig zouden kunnen opgroeien. En ook zij van hun kant zetten zich heel hard in om er het beste van te maken. We hopen ook dat Adriana en Gerardo nog kinderen kunnen hebben en dat die kinderen al dat lijden niet hoeven door te maken.”

In al die jaren hebben Olga, Adriana en de andere vrouwen van de Vijf er nooit alleen voor gestaan. Van overal kregen ze steun. Niet in het minst uit hun eigen land. “Onze overheid heeft herhaaldelijk bewezen dat ze er alles aan doet om de Vijf vrij te krijgen. Zowel Fidel als Raúl hebben herhaaldelijk openlijk gezegd dat de Vijf een prioriteit zijn,” zegt Adriana. “Eender welke beleidsvoerder uit een ander land die Cuba bezoekt, krijgt gegarandeerd een ontmoeting met ons, en die zal uit de eerste hand horen over de zaak van de Vijf. We krijgen ook enorm veel steun van de sociale organisaties in ons land. Wij zijn bijvoorbeeld lid van de vrouwenorganisatie in ons land. Wel, als zij op internationale bijeenkomsten het woord mogen voeren, dan staan zij dat af aan een van ons opdat wij kunnen getuigen over onze zaak, en dat is al jaren zo.”

Ook de internationale gemeenschap laat de Cuban Five niet vallen. Er is nog steeds een grote campagne aan de gang om de Vijf vrij te krijgen. “Steeds meer mensen beseffen dat het een onrechtvaardige zaak is. En dat is zowat de enige manier om druk uit te oefenen op de Amerikaanse regering opdat ze een oplossing zou zoeken voor het probleem,” zegt Olga.

Onze echtgenoten geven het niet op.

Ze zijn zo optimistisch en zo vreselijk zeker

dat ze eruit gaan komen dat wij het recht

niet hebben om moe te worden

En de internationale campagne heeft wel degelijk al vruchten afgeworpen. De aanvraag tot herziening van het proces voor het Amerikaanse Hooggerechtshof werd ondersteund door tien Nobelprijswinnaars, door parlementsleden uit de hele wereld, door mensenrechtenorganisaties… Ondanks alle steun gaf het Hooggerechtshof geen krimp. Tijdens het proces in beroep gaf de openbare aanklager toe dat hij strafvermindering vroeg onder druk van de internationale publieke opinie. En drie van de vijf Cubanen kregen dan toch strafvermindering. “We zijn heel zeker dat die hele solidariteitsbeweging daar een cruciale rol in heeft gespeeld. En het is misschien ook wel een duwtje in de rug voor Obama om zijn handtekening te zetten waar hij ze moet zetten. Want nu de normale rechtsgang zowat is uitgeput, is hij de enige die deze zaak nog kan oplossen.”

Olga en Adriana blijven dus geloven in een doorbraak. “Dat moeten we doen,” zegt Adriana. “Wij zijn al twaalf jaar bezig met de strijd en we denken dat we dicht bij het einde zijn. Maar natuurlijk moeten we er niet op vertrouwen dat de zaak zich wel vanzelf gaat oplossen. Elk jaar opnieuw denken we: dit zal het laatste zijn. Momenteel zijn alle internationale voorwaarden gecreëerd opdat er op korte termijn een oplossing kan komen. En met kort, bedoelen we binnen een of twee jaar. Dat is kort voor ons, in vergelijking met de twaalf jaar die gepasseerd zijn. Maar de hoop verliezen we nooit.”

Maar vinden zij het dan niet lastig om steeds weer altijd en overal hetzelfde verhaal te vertellen? Om dan telkens weer die pijn te moeten voelen? Alsof de wonde elke keer weer opengereten wordt. “Het is uitputtend, want het bepaalt ons dagelijkse leven. En het is nog niet beëindigd. Maar voor hen moet het nog veel lastiger zijn, zij moeten zware omstandigheden ondergaan. Zij geven het niet op. Ze zijn zo optimistisch en zo vreselijk zeker dat ze eruit gaan komen, dat wij het recht niet hebben om moe te worden,” besluit Adriana.

Bij het afscheid nemen wens ik Olga en Adriana nog veel sterkte toe in hun strijd. “Je moet ons niet alleen veel sterkte wensen, maar ook veel jeugd,” lachen beide dames. “Jong zijn en gezond zijn, dat hebben we nodig.”

Olga Salanueva en Adriana Pérez zijn op zaterdag 23 oktober te gast op Che Presente.

bron: www.solidair.org