The Nordic Winter Brigade 2008-2009

Van 15 december tot 30 december nam ik deel aan de 50 ste Nordic Brigade. Het was ook de 50ste verjaardag van de Cubaanse revolutie.

Cuba was altijd al een land dat me mateloos fascineerde. Een land dat steevast op mijn lijstje stond als nog te bezoeken bestemming. Over Cuba hoor je allerlei dingen. Aan de ene kant worden de toeristische bezienswaardigheden en prachtige stranden aangeprezen en aan de andere kant wordt het politiek systeem verfoeilijkt. Doen er allerlei geruchten de ronde als zou het gevaarlijk zijn, een wrede communistische dictatoriaal land zijn etc.…Enfin mijn nieuwsgierigheid was aangewakkerd.

Vorig jaar was het zover. Ik had gehoord dat er allerlei vieringen gingen zijn naar aanleiding van 50 jaar revolutie. Dit was het moment om naar Cuba te gaan dacht ik en boekte mijn ticket. Ik wil er een maand rondreizen. maar hoe en wat ik wil zien wist ik nog niet. Ik wilde eens kijken hoe zo ‘n klein onooglijk landje in de Caraïben al die jaren stand kon houden tegen de wereld en vooral tegen de grote mogendheid VS enkele kilometers verder.

Een paar weken voor mijn vertrek vond ik tijdens mijn research informatie over de Winter Brigade die daar in diezelfde periode zou plaatsvinden. Een vrijwilligerskamp met deelnemers uit verschillende Europese landen. Dat leek me wel interessant. Ik informeerde bij ICS en hop de contacten waren gelegd en ik kon deelnemen aan het vrijwilligerskamp.

De Nordic Brigade bleek uiteindelijk een goede keuze om het land een beetje te begrijpen. Als toerist blijf je vaak aan de oppervlakte. En de combinatie van vrijwilligerswerk en rondreizen heeft me min of meer een evenwichtiger beeld gegeven van Cuba

Het Internationaal kamp Julio Antonio Mella (naam van een revolutionaire Cubaanse student die later in Mexico vermoord werd) ligt op 40 km van Havana. Een groen domein met wooncompartimenten. Het deed me een beetje denken aan de vroegere bosklassen. Elke kamer heeft acht stapelbedden en opbergkastjes. Elke blok heeft zijn eigen sanitair. In het midden is een plein met een podium waar de avondactiviteiten plaatsvinden. Naast het plein is de beruchte bar waar je voor geen geld allerlei cocktails kan verkrijgen tot in de late uurtjes. Over de bar is een klein kampwinkeltje. Daar kan je terecht voor zowel souvenirs als rum, Tabac, wc papier, kauwgum,….Daarnaast is er een grote refterachtige eetruimte en een publieke telefoon. Verder is er de conferentieruimte waar al de lezingen en ontmoetingen plaatsvinden. De conferenties worden altijd voorzien van simultane vertaling in het Engels. Het kamp ligt tussen de dorpjes midden in het groen. In je vrije tijd kan je een wandeling maken rond het kamp of gewoon chillen op het gras. Er is altijd wel een deelnemer met een gitaar in de buurt.

De Nordic winter brigade, zoals het kamp in de winter wordt genoemd, bestond vooral uit deelnemers uit Scandinavische landen en Engeland. De grootste delegatie kwam uit Zweden, 90 deelnemers, de Noren waren met een 60-tal, de Engelsen en de Finnen waren met 30, de Denen met 7. De kleinste delegatie kwam uit België, ikzelf.

De eerste dag kregen we een uitgebreid programma voor de komende 17 dagen en werden de spelregels van het kamp uitgelegd. Elk deelnemend land kreeg een Cubaanse begeleider. Die moet zorgen voor al de communicatie tussen de deelnemers en de kamporganisatoren.

De eerste week begon al goed, elke dag om 6h00 opstaan. We werden gewekt door salsamuziek die al vanaf half zes uit de grote luidsprekers schalt. Samen ontbijten met broodje en melk of koffie. Daarna werden we in groepjes ingedeeld en de velden ingestuurd. Sommigen gingen bonen plukken, anderen gingen onkruid wieden, weer anderen gingen het groenteveld van de plaatselijke school klaarmaken voor de volgende zaaiperiode of de omgeving van het kamp schoonmaken. Er was altijd wel iets te doen. ’s Middags kwamen de verschillende groepen terug naar het kamp voor het middageten. In de namiddag werden er conferenties gehouden over het politieke, economische en sociale leven in Cuba. Sprekers uit de vakbonden, vrouwenbeweging, jeugdbeweging,…komen uitleggen hoe zij functioneren binnen het socialistische systeem in Cuba. Het moment om al je vragen te stellen. Met momenten ontstonden er hevige discussies.

‘s Avonds is het ontspanning geblazen. Af en toe deden we culturele uitstappen naar Havana. Vaak zijn er allerlei activiteiten in het kamp zelf. Dan komen er theatergroepen of muziekgroepen optreden. Of er waren salsalessen met achteraf een dj die de meest opzwepend salsaritmes draait. Het was bijna elke avond feest in het kamp tot de late uurtjes.

De tweede week zijn we de ganse week op verplaatsing geweest naar Sancti Espritus, een provincie in het midden van Cuba. Van daaruit bezochten we allerlei bezienswaardigheden. Zoals het Che guevara herdenkingsmuseum, een rebellenkamp , we ontmoeten enkele oude revolutionairen die vertelden over de periode van de revolutie. Verder bezochten we een school, universiteit, hospitaal en enkele sociale projecten. Tijdens het programma waren er ook een aantal stranddagen ingelast. Oh ja en vooral niet te vergeten. De laatste week wordt er een culturele avond gehouden waarbij elk land op het podium iets brengt dat typisch is voor dat land. Sommigen hadden er echt veel werk ingestoken en een heus theaterstukje gebracht, andere hadden een folkliedje ingoefend of een volksdans.

Net voor Nieuwjaar vertrok ik met enkele Zweedse meisjes met wie ik de kamer deelde uit het kamp om nog twee weken rond te trekken.
Het kamp vond ik een super toffe ervaring. Vooral het internationale karakter was leuk. Heb heel toffe mensen leren kennen uit Zweden, Engeland enz. en we onderhouden nog steeds contact. Het enige nadeel was wel dat er weinig ruimte was voor uitwisseling met Cubanen zelf. Dat hebben ik nadien wel ruim gecompenseerd toen ik zelf ging rondreizen. Cuba is een vrij duur land om als toerist rond te trekken daarom was ik wel blij dat we heel wat historische dingen heb kunnen zien en veel hebben bezocht tijdens het vrijwilligerskamp.