Te gast op Che Presente 2015: Leonardo Tamayo Núñez, alias Urbano, strijdmakker van Che

Leonardo Tamayo Núñez  streed aan de zijde van Che Guevara in de Cubaanse revolutie en ging met hem mee naar Bolivia. Hij is een van de drie Cubanen die levend uit die guerrillastrijd  terugkeerden. Hij is een bijzondere gast op Che Presente 2015.

Leonardo Tamayo Núñez, ‘Tamayito’ of ‘Urbano’ is geboren op 6 november 1941 in Brazo Chiquito, een uithoek in de Cubaanse Sierra Maestra. Hij is campesino, of ‘guajiro’ zoals ze dat in Cuba zo klankrijk zeggen, in hart en nieren. Op vijftienjarige leeftijd sluit hij zich aan bij de guerrilla van Fidel Castro. Hij vraagt om deel uit te maken van de Achtste Kolonne, die door Che – ‘el Argentino’ - wordt geleid.

Samen met zijn legendarische compagnon Vaquerito leidt hij het  ‘zelfmoordpeloton’ van die Achtste Kolonne. Zij staan bekend om hun moed en doodsverachting in de strijd tegen het zwaarbewapend leger van dictator Batista.  Tamayo behoort tot de groep van meest loyale guerrilleros. Samen met Vaquerito neemt hij deel aan de bevrijding van Santa Clara, waar zijn vriend zal sneuvelen door een verdwaalde kogel. Vanaf januari 1959, na de overwinning van de revolutie, zal Tamayo Che als lijfwacht vergezellen.

naast Fidel en Che als lijfwacht

Maar hij is niet alleen als militair actief. In 1961 is hij secretaris van de Cubaanse delegatie die onder leiding van Che deelneemt aan de Inter-Amerikaanse Sociaal-Economische Conferentie in Punta del Este (Uruguay). Hij werkte samen met Che op het ministerie van Industrie.

Hij vergezelt Che ook naar Bolivia waar tussen 1966 en 1967 een internationale groep guerrilleros, onder leiding van Che Guevara, de bevrijdingsstrijd in Latijns-Amerika op gang wil trekken. Daar krijgt hij zijn strijdnaam Urbano. Che vermeldt hem verschillende keren in zijn Boliviaans dagboek. Zelf laat Urbano zijn getuigenis optekenen in het boek "En la guerrilla junto al Che: testimonio de Urbano" (Editorial Gente Nueva, 2002).

Tamayo is derde van links

Slechts drie Cubanen zullen de guerrilla in Bolivia overleven, nadat Che op 8 oktober 1967 gevangen genomen en vermoord wordt op bevel van de CIA. Samen met Harry Villegas, alias ‘Pombo’ en Daniel Alarcón Ramírez, alias ‘Benigno’ slaagt ‘Urbano’ erin om ondanks een zware klopjacht aan het Boliviaanse leger te ontkomen.  Net over de Chileense grens worden ze opgewacht door toenmalig Chileens senator en latere president Salvador Allende, die hen op die manier het leven redt en een vrijgeleide bezorgt.

  

opsporingsbericht en ontvangst door Allende

Later is Tamayo actief in de bevrijdingsstrijd in Angola en als militair adviseur in Sandinistisch Nicaragua. Hij bekleedt ook verschillende functies op het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Hij speelt een rol bij de moeilijke zoektocht naar de resten van Che en zijn guerrilleros en hun repatriëring naar Cuba, dertig jaar na hun dood in 1997. Sinds 1998 is hij verkozen als volksvertegenwoordiger in het nationaal parlement. Hij is momenteel nog actief in de Vereniging van Oudstrijders. 

In een interview uit 2010 (1) antwoordt hij op de vraag wat hij wel of niet zou herdoen mocht hij opnieuw geboren worden: "Het eerste wat ik opnieuw zou doen is mij aansluiten bij Fidel, Che en de revolutie. En mocht er bij mijn geboorte geen revolutie zijn maar Fidel zou leven, dan sloot ik mij weer bij hem aan. Dat zou ik altijd doen. Ik zou wat meer studeren. Het spijt me dat ik geen twee of drie universitaire diploma's heb. Ik ben licentiaat in de rechten."

Op de vraag welke momenten hij nooit zal kunnen vergeten antwoordt hij “De dood van mijn compañeros in Bolivia. Als iemand gewond raakte dan was het mijn taak om hem uit de vuurlinie te halen, hem bij de dokter te brengen en soms zelfs te helpen bij de operatie. Ik was ook diegene die hem zou begraven als hij overleed. Zo een dingen vergeet je nooit”.
Urbano draagt de graad van kolonel in het Cubaanse leger, is gehuwd en heeft een zoon en een dochter en drie kleinkinderen. 

Schrijven doet hij niet gemakkelijk, zo bekent hij zelf, maar hij getuigt graag over de onvergetelijke dingen die hij meemaakte aan de zijde van Che. Wil je hem ook graag aan het woord horen? Kom dan naar Che Presente @ Manifiesta te Bredene aan Zee op zaterdag 19 september.