Cuba

In het midden van de Caraïbische Zee ligt Cuba, nauwelijks 180 km ten zuiden van Florida (VS). Het land telt 11,2 miljoen inwoners en is ongeveer drie maal zo groot als België. De hoofdstad is Havana, de tweede belangrijkste stad is Santiago de Cuba. De voertaal is Spaans. De etnische samenstelling van de bevolking is gemengd. Een deel is afkomstig uit Europa, vooral Spanje. Een ander deel werd vanuit Afrika ingevoerd als slaaf. Het is niet eenvoudig om daar percentages op te kleven omdat de vermenging tussen diverse bevolkingsgroepen zeer sterk is. Dit in acht genomen, geven telling aan dat 66% blank is, 12% zwart en 22% mulat.

Het land is een republiek. De president is Raúl Castro en de eerste vice president is José Ramón Machado Ventura. Cuba is een van de weinig overgebleven socialistische landen in deze wereld. De economie is grotendeels in handen van de overheid en is gericht op de noden van de bevolking. Het land onderhoudt zeer goede relaties met de buurlanden, behalve met de VS waarmee het feitelijk op voet van koude oorlog leeft. Kort na de revolutie in 1959 heeft Washington een economische blokkade ingesteld, dat is ondertussen de langste uit de wereldgeschiedenis. De VS hebben er ook alles aan gedaan om de revolutie te nekken, tot en met een militaire invasie in 1961 en heel wat terroristische aanslagen op Cubaans grondgebied. Daarbij kwamen meer dan 3.000 mensen om het leven en werden tienduizenden verwond.

Ondanks die economische blokkade en het abrupte wegvallen van de gunstige handel met de vroegere Oostbloklanden in 1989, is het leven van een Cubaan comfortabeler dan een doorsnee bewoner van Latijns-Amerika. Zowat elke Cubaan kan lezen en schrijven en beschikt over sanitaire voorzieningen en elektriciteit. De kloof tussen rijk en arm is er veel kleiner. De mensen leven er gemiddeld vijf jaar langer en geen enkel kind is ondervoed. Er is praktisch geen werkloosheid (1,2%). De criminaliteit is er ook veel lager. Straatkinderen, organenhandel, folteringen of verdwijningen komen er niet voor. Op het vlak van de vrouwenrechten is ook al heel wat weg afgelegd. Vrouwen maken 60% uit van de gediplomeerde universitairen en ze bezetten 43% van de parlementszitjes.

Cuba is een derdewereldland: het bnp is tien keer lager dan dat van België. De koopkracht van een Cubaan is daarom een stuk lager dan dat van een gemiddelde Belg. De nationale munt, de peso is heel zwak t.a.v. de harde deviezen zoals euro en dollar. Het verwerven van luxeproducten - te betalen in harde deviezen - is dan ook geen evidentie voor een groot deel van de bevolking. Ook zijn er soms tekorten op het vlak van huisvesting en transport. Maar, alle basisgoederen en -diensten zijn zeer goedkoop. Iedereen, hoe laag zijn inkomen ook, kan op doktersbezoek of een ingewikkelde operatie laten uitvoeren. Dat is volledig gratis. Ook schooluitstapjes voor de kinderen, een avondje theater of het bijwonen van een sportmatch liggen binnen het bereik. De Cubaanse resultaten op vlak van gezondheid en onderwijs zijn voor een derdewereldland ronduit spectaculair te noemen, te vergelijken met België, dat pakken rijker is. Cuba is het enige land ter wereld dat een hoge sociale ontwikkeling combineert met een lage ecologische voetafdruk.

 

Statistische Gegevens Cuba

 

 

* Het bnp, meestal uitgedrukt in dollar, is een omzetting van het bruto nationaal product (wat een land jaarlijks aan goederen en diensten produceert) van het betreffende land volgens de wisselkoers. Het drukt vooral uit hoeveel koopkracht dat land in het buitenland heeft, hoeveel het m.a.w. op de wereldmarkt zou kunnen kopen. Het bnp per inwoner is daarom een belangrijke graadmeter om de positie in de wereldeconomie te bepalen.
Het bnp uitgedrukt in $ppp (koopkrachtpariteit) peilt eerder naar de hoeveelheid diensten en goederen die dat land jaarlijks voortbrengt, los van de wisselkoers. Eenzelfde product of dienstverlening kan in het ene land veel goedkoper zijn dan in een ander land. Dit cijfer houdt daar rekening mee en drukt daarom beter de reële koopkracht uit van de lokale bevolking in eigen land. Een arm land kan een laag bnp per inwoner hebben, maar omdat de producten en diensten veel goedkoper zijn dan in de rijke landen, kan het zijn dat zijn een bnp per inwoner uitgedrukt in $ppp meerdere malen hoger is. Dat is zowel het geval met Cuba als met Latijns-Amerika. Voor België is het precies omgekeerd omdat de prijzen hier relatief duurder zijn dan in de VS (het referentieland).

 

Voor meer uitleg daarover zie: Vandepitte M., Hoe komen Cubanen rond met 12 euro?

Laatste Update: april 2013

 

Bronnen:

 

CIA, The World Factbook.

FAO, The State of Food and Agriculture 2007, Rome 2007

Global Footprint Network, 2010 Data Tables.

Oficina Nacional de Estadisticas, p. 8.

UNDP, Human Development Report 2009, Washington 2009.

UNDP, Human Development Report 2010, Washington 2010

UNDP, Human Development Report 2013, Washington 2013

UNICEF, Tracking progress on child and maternal nutrition. A survival and development priority, New York 2009.

United Nations, The Millennium Development Goals Report 2008, New York 2008.

‘Health Report’, Financial Times, 26 maart 2009, p. 26-7

‘Global homicide: murder rates around the world’, The Guardian, 13 oktober 2009.