Geschiedenis

Koloniale periode en onafhankelijkheidsstrijd
De Republiek (1902-1953)
De gewapende strijd (1953-1959)
De revolutie krijgt vorm (1959-1960)
Ontstaan en uitbouw van het socialisme (1961-1975) (1)
Ontstaan en uitbouw van het socialisme (1961-1975) (2)
Verdere uitbouw van het socialisme (1975-1986)
De Rectificatie (1986-1989)
De Speciale Periode (1990-)
Hervormingen en diplomatiek isolement (1994-1998)
Diplomatieke successen en Batalla de Ideas (1998-2003)
Bush, ALBA, Fidel en Raúl, Obama, CELAC (2003-)


Koloniale periode en onafhankelijkheidsstrijd
In 1492 wordt Cuba ontdekt door Columbus en meteen ingelijfd als Spaanse kolonie. Pas in 1868 zet Manuel de Céspedes de eerste onafhankelijkheidsoorlog in gang. Na tien jaar strijd haalt Spanje de overhand. In 1895 breekt een nieuwe opstand los onder leiding van José Martí . Als de nederlaag van Spanje in zicht is, mengen de VS zich in de strijd. Ze ‘helpen' Cuba de onafhankelijkheid te bereiken, maar maken van het eiland in feite een semikolonie van de VS. Lees meer

De Republiek (1902-1953)
De Amerikanen verwerven het permanente recht om militair tussen beide te komen en controleren de belangrijkste delen van de Cubaanse economie. Tevens eigenen ze zich de basis van Guantánamo toe. In de jaren dertig wordt na een volksopstand een revolutionaire republiek ingesteld. Maar die wordt na enkele maanden ongedaan gemaakt door een staatsgreep. Lees meer

De gewapende strijd (1953-1959)
Vanaf de jaren vijftig groeit het verzet tegen de toenmalige dictatuur van Batista. Fidel Castro bestormt op 26 juli 1953 met een groep getrouwen de Moncada-kazerne in Santiago de Cuba. De aanval mislukt en de overlevenden worden gevangen gezet, maar krijgen in 1955 dankzij aanhoudende volkssteun amnestie . Fidel Castro zoekt asiel in Mexico, waar hij de Argentijnse arts Ernesto Guevara ontmoet. Samen met enkele guerrillero's vatten ze op 2 december 1956 een gewapende strijd aan vanuit de Sierra Maestra. Dankzij de steun van plaatselijke boeren en talrijke strijders vanuit het hele land, wordt Cuba in 25 maanden tijd bevrijd. Lees meer

De revolutie krijgt vorm (1959-1960)
De nieuwe leiders voeren een aantal hervormingen door zoals de afschaffing van het grootgrondbezit, nationalisering van enkele grote bedrijven, verhoging van lonen en verlaging van de kosten van elektriciteit, huisvesting en medicijnen. In 1960 voeren de VS een economische blokkade in en drijven ze hun militaire agressie op. Cuba knoopt diplomatieke en economische betrekkingen aan met de Sovjet-Unie en de Oostbloklanden.  Lees meer

Ontstaan en uitbouw van het socialisme (1961-1975) (1)
Een jaar later worden de luchthavens van Santiago en Havana gebombardeerd, de volgende dag landen er 1500 Amerikaanse huurlingen in Varkensbaai. De invasie mislukt en de revolutie radicaliseert. In 1962 installeert de SU kernraketten op Cuba. Wanneer Washington dit ontdekt balanceert de wereld op de rand van een nucleair wereldconflict. Uiteindelijk trekt Moskou de raketten terug.
De enige partij in Cuba, de Partido Comunista Cubano wordt opgericht in 1965, vanuit de verschillende revolutionaire bewegingen en organisaties.  Lees meer

Ontstaan en uitbouw van het socialisme (1961-1975) (2)
Met de steun van de Sovjet-Unie vaart Cuba een socialistische koers: een bescheiden lokale industrie wordt ontwikkeld, iedereen krijgt werk, de staat zorgt voor gratis onderwijs en gezondheidszorg. In 1972 wordt Cuba lid van de Comecon (een economisch samenwerkingsverband van communistische landen o.l.v. de SU), waardoor de economie helemaal wordt afgestemd op de socialistische landen, maar waardoor Cuba ook eerlijke prijzen krijgt voor zijn grondstoffen. Op politiek vlak lopen de relaties met de SU niet altijd van een leien dakje. In 1965 is een omvangrijke Cubaanse militaire missie o.l.v. Che Guevara actief in Congo. De missie afgeblazen en Che trekt eind 1966 naar Bolivia voor de start van een revolutie daar. Op 8 oktober 1967 wordt hij op bevel van de CIA geëxecuteerd. Lees meer

Verdere uitbouw van het socialisme (1975-1986)
Midden de jaren zeventig wordt een nieuwe grondwet opgesteld met sterke betrokkenheid van de hele bevolking. Elke Cubaan heeft op dat moment het recht een onbeperkt aantal amendementen in te dienen en kan zo mee de grondwet vorm geven. In 1976 wordt bij een referendum de nieuwe grondwet goedgekeurd. De grondwet legt onder andere het kiessysteem en de organisatie van de overheid vast. Dit unieke systeem draagt de naam ‘Poder Popular'. Dit systeem houdt ook in dat vanaf 1976 verkiezingen worden georganiseerd op gemeentelijk, provinciaal en nationaal niveau. In de jaren zeventig is Cuba zeer actief in het buitenland. Er zijn verschillende militaire missies, vooral in Afrika. Lees meer

De Rectificatie (1986-1989)
In de jaren tachtig komt in de SU Gorbatsjov aan de macht, die een drastische kapitalistische gerichte hervorming van de Sovjetmaatschappij aankondigt. De Cubaanse leiding wil van deze koerswijziging niets weten. Ondanks de economische afhankelijkheid van de Sovjet-Unie besluit ze zich te herbronnen bij de socialistische beginselen. Deze zogenoemde ‘Rectificatie' (1986-1989) is het Cubaanse antwoord op de perestrojka en de glasnost van Gorbatsjov. Lees meer

De Speciale Periode (1990-)
In 1989 stort de SU abrupt ineen en verliest het eiland zijn belangrijkste handelspartners, waardoor het hele productiesysteem ontregeld raakt. De VS hopen de genadeslag te kunnen toedienen en verscherpen de blokkade met o.a. de Torricelli Act (1992) en de Helms Burton Act (1996). Andere landen worden nu ook onder druk gezet om hun handel met en investeringen in Cuba te staken. Deze economische crisisperiode krijgt de naam ‘Speciale Periode in Vredestijd . Om de crisis het hoofd te bieden worden grondige economische hervormingen doorgevoerd, zoals het in versneld tempo uitbouwen van het toerisme, het aantrekken van buitenlandse investeerders en het legaliseren van de dollar. Lees meer

Hervormingen en diplomatiek isolement (1994-1998)
Vanaf het einde van 1994 herstelt de Cubaanse economie zich geleidelijk. Na een hele reeks provocaties haalt de Cubaanse luchtmacht twee vliegtuigjes van contrarevolutionaire organisaties neer in februari 1996. Het incident wordt aangegrepen om de economische blokkade te verscherpen. Op het einde van dat jaar verhardt de Europese Unie zijn positie t.a.v. Cuba d.m.v. ‘Common Position’ (Gemeenschappelijke Positie). In de tweede helft van de jaren negentig hebben de terroristische netwerken van Miami het vooral gemunt tegen de ontluikende toeristische industrie. Er zijn verschillende bomaanslagen waarbij één toerist omkomt. Lees meer

Diplomatieke successen en Batalla de Ideas (1998-2003)
In 1998 brengt paus Johannes Paulus II een historisch bezoek aan het eiland. Rond die periode boekt Cuba nog andere diplomatieke successen en geraakt het land meer en meer uit zijn isolement. Nadat Hugo Chávez tot president wordt verkozen in Venezuela ontstaat een hechte samenwerking tussen beide landen. De economische heropleving zet zich verder. Om de sociale gevolgen van de Speciale Periode op te vangen wordt een Batalla de Ideas gelanceerd: een tweehondertal programma’s om de sociale omstandigheden te verbeteren en het culturele en politieke bewustzijn te verhogen. Lees meer

Bush, ALBA, Fidel en Raúl, Obama, CELAC (2003-)
Ongeveer gelijktijdig met de invasie in Irak in maart 2003 gaat Washington opnieuw in confrontatie. De zaakgelastigde van de VS probeert de politieke dissidentie te verenigen en te organiseren. Er komen signalen dat na Irak Cuba wel eens aan de beurt zou kunnen zijn. En onder impuls van de CIA ontstaat een golf van vliegtuig- en bootkapingen. Om de agressie een halt toe te roepen worden een zeventigtal contrarevolutionairen opgepakt en een drietal gijzelnemers ter dood veroordeeld. Ondertussen zijn de kaarten in Latijns-Amerika grondig herschud. Er waait een nieuwe linkse wind door het continent. Samen met Venezuela richt Cuba de ALBA, de Bolivariaanse alliantie voor Latijns-Amerika op.
In eigen land lanceert Fidel in 2005 een frontale aanval tegen de corruptie. In de zomer van 2006 wordt hij ernstig ziek en neemt zijn broer Raúl de fakkel over. Hij kondigt vanaf de zomer van 2007 economische hervormingen. In 2008 wordt het eiland zwaar getroffen door drie orkanen. In 2009 wordt Cuba opnieuw toegelaten tot de Organisatie van Amerikaanse Staten. Lees meer