Honduras, het dodelijkste land in de wereld voor (milieu)activisten

Activisten in Honduras kunnen straks 20 jaar opgesloten worden gewoon als ze meelopen in een betoging. Het Hondurese parlement stemde net een nieuw artikel in het strafwetboek dat sociaal protest catalogeert als ‘terrorisme’. Teken de petitie van Amnesty international

Rasel Tomé van LIBRE (de partij opgericht door president Zelaya die in 2009 door de staatgreep werd verdreven, Olivia, zus van Laura en Bert(it)a staat ook op hun lijst) zei dat dit een regelrechte nieuwe aanslag is op de burgerrechten en politieke vrijheden. Mobiliseren om de rechten van de inheemsen en het milieu te verdedigen kunnen niet als terrorisme gecatalogeerd worden

Het nieuwe artikel 590 van de strafwet definieert ‘terroristische groeperingen’ als groepen die tot doel hebben ‘de grondwettelijk orde ernstig te verstoren of een (deel van) de bevolking te terroriseren’. Dit kan ‘zelfs als de gestelde eisen wettelijk zijn’. Het interpretatierecht van de rechters is hierbij onbeperkt. Het artikel werd gestemd 44 tegen 33 en 1 onthouding en voorziet ‘gevangenisstraffen van 15 tot 20 jaar’ en boetes voor de ‘leiders, promotors en financiers van dergelijk terroristische activiteiten’

Eugenio Sosa, socioloog en prof aan de UNAH-universiteit ziet in het beruchte artikel de voortzetting van de repressie die sinds de door de VS gesteunde staatsgreep van 2009 steeds gewelddadiger de civiele samenleving treft. “Sinds de staatgreep is er een verzetsbeweging ontstaan met burgers van alle sectoren die zich vertaalt in een permanente mobilisatie rond verschillende eisen m.b.t. mensenrechten, natuurlijk rijkdommen, grondbezit en studentenrechten”, zegt Sosa auteur van het boek ‘Dynamiek van het sociaal protest in Honduras’. De repressie wil deze beweging verstikken in een bevolking die platgeslagen wordt door straffeloosheid, corruptie en extreme sociale ongelijkheid.

De anti-staatgreep-beweging mondde uit in de oprichting van een Nationaal Front voor Volksverzet dat opkomt voor een Nationale Constituante om de democratie in Honduras opnieuw uit te vinden door de grondwet van 1982 te herschrijven. De repressie van het staatsapparaat daartegen was bloedig. Volgens de Inter-Amerikaanse Mensenrechtencommissie in een rapport van 2009 vielen er veel doden onder de krijgswet en willekeurige arrestaties, militarisering en ander zware mensenrechtenschendingen werden schering en inslag. Tussen 2009 en -15 werden er 28 journalisten vermoord.

Gerichte moorden die straffeloos blijven, verdwijningen, folteringen en staatsterreur zijn dagelijkse kost voor de mensenrechtenmilitanten, journalisten, holebirechtenverdedigers, inheemse en boerenleiders, progressieve advocaten, .. Global Witness, zegt dat Honduras het gevaarlijkste land ter wereld is voor activisten met meer dan 120 doden sinds 2010, en nu komt er dus ook nog de wettelijke criminalisering bovenop.

Miriam Miranda, de leidster van OFRANEH, dat de Hondurezen met Afrikaanse roots vertegenwoordigt, wordt voortdurend bedreigd, aangevallen, gearresteerd,… omdat ze het neoliberale uitverkoopbeleid en de landroof in Honduras aan de kaak stelt. Ze zegt dar Art. 590 de volgende stap vormt in de juridische repressie van de vrijheid van meningsuiting

“De huidige (onwettige) regering van president Juan Orlando Hernández (JOH) zet alles in het werk om zijn volslagen ongrondwettelijke herverkiezing te forceren. Ook de media zijn daarbij volledig medeplichtig”. De uiterst rechtse krachten hebben sinds 2009 een stroom van ondemocratische en neoliberale wetten door het (onwettig verkozen) parlement gejaagd en hebben intussen straffeloos elke tegenstem geïntimideerd, vermoord doen verdwijnen of achter tralies gezet.

De moord van de iconische strijdster, Berta Cáceres in maart 2016 is één van de hoogtepunten van die genadeloze repressie.

Rasel Tomé van LIBRE diende in het parlement een motie in om de definitie van terrorisme sterk in te perken en hoopt dat de Liberale (nvdr: iets minder extreem rechtse, maar passief medeplichtig aan de staatsgreep) partij dat zal steunen hoewel hij daar allerminst zeker van is. Een ander nog verdergaand artikel (355-B), dat journalisten die ‘terroristen’ verdedigen of ophemelen’ 8 jaar wou opsluiten, werd na kritiek van de Inter-Amerikaanse mensenrechtencommissie en van het Openbaar Ministerie, weer ingetrokken.

JOH die de LIBRE-kandidaat Xiomara Castro (nvdr: vrouw van Zelaya) versloeg in the verkiezingen (nvdr: gehouden onder de voorwaarden van de coupplegers) van 2013, wellicht dankzij zware fraude, gaat nu zelf voor een tweede termijn. Dat terwijl de poging van Zelaya om over een tweede presidentiële termijn enkel nog maar een referendum te houden de formele reden is die de coupplegers van 2009 aangaven voor zijn gewelddadige uitdrijving en het afzetten van zijn regering.

De coalitie van LIBRE, de Anti-Corruptie-Partij, Partij voor Innovatie en de PINU-SD (Sociaal Democraten) steunt presidentskandidaat Salvador Nasralla onder de slogan: ”Oppositie tegen de Dictatuur”. Twee maanden voor de volgende verkiezingen waarschuwen ze tegen een technologisch nog verfijnder manipulatie van het verkiezingsproces dan in ’13.

De verder criminalisering van het protest moet JOH helpen om het protest tegen de fraude neer te slaan. Toch hebben de landverdedigers, mensenrechtenactivisten en milieustrijders en andere dissidenten al te veel kameraden verloren sinds de vorige verkiezing om nu de handdoek in de ring te gooien. Ze vormen en steeds sterker netwerk en blijven de strijd verder zetten.

 

Heather Gies schrijft op upsidedownworld.org.  Twitter: @HeatherGies en www.upsidedownworld.org

Link naar dit vertaalde en ingekorte artikel